Efekty biologiczne promieniowania jonizującego

Podstawowa wiedza na temat oddziaływania promieniowania jonizującego z materią

Godziny kontaktowe (z udziałem nauczyciela akademickiego):

Wykład: 15 godz.

Liczba punktów ECTS z udziałem nauczyciela akademickiego: 1 ECTS

Praca własna studenta:

Przygotowanie się do zaliczenia: 10 godz.

Studiowanie literatury:5 godz.

Łączna liczba godzin pracy własnej: 15 godz.

Liczba punktów ECTS za godziny nie kontaktowe: 1 ECTS

Sumaryczna liczba godzin: 30 godz.

Sumaryczna liczba punktów ECTS dla modułu: 2 ECTS

Zaliczenie na ocenę na podstawie testu wyboru.

Zaliczenie od 51% poprawnych odpowiedzi

91-100 5

81 -90 4.5

71- 80 4

61-70 3.5

51- 60 3

0 - 50 2

Wykład obejmuje następujące tematy:

1. Ogólna charakterystyka oddziaływania promieniowania jonizującego na różnym poziomie organizacji materii (faza fizyczna, faza chemiczne, faza biochemiczna, wczesna faza biologiczna, późna faza biologiczna),

a. Procesy chemiczne inicjowane radiacyjnie,

b. Reaktywność chemiczna pierwotnych produktów radiolizy,

c. Podstawowe reakcje wolnych rodników i elektronów,

2. Oddziaływanie promieniowania jonizującego na materię żywą

na poziomie DNA (struktura DNA, uszkodzenia radiacyjne DNA)

3. Naprawa uszkodzeń popromiennych:

a. rekombinacja rodników, restytucja,

b. naprawa przez wycinanie zasad,

c. naprawa przez wycinanie nukleotydu,

d. naprawa dwuniciowych pęknięć DNA,

4. Wpływ fazy cyklu komórkowego na przeżywalność komórek,

5. Mechanizmy śmierci komórek,

6. Wrażliwość tkanek na promieniowanie

7. Radiouczulacze i związki radioochronne

8. Skuteczność biologiczna promieniowania

9. Działanie promieniowania o różnych wartościach LET

10 Efekt tlenowy

11. Działanie promieniowania jonizującego na cały organizm

12. Efekty stochastyczne i deterministyczne

13. Ostre zespoły popromienne, (zespół szpiku kostnego,

zespół żołądkowo-jelitowy, zespół ośrodkowego układu nerwowego, zespół skórny)

14. Dozymetria biologiczna

1. Medycyna zagrożeń i urazów radiacyjnych, red Marek Janiak i Andrzej Wójcik, PZWL Wydawnictwo Lekarskie 2005

2. Człowiek i promieniowanie jonizujące, red Andrzej Hrynkiewicz Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001

3. Podstawy biologii człowieka Komórka, tkanki, rozwój, dziedziczenie. H. Mizgajska-Wiktor, W. Jarosz, R. Fogt, PWN, PZWL, 2022

4. Radiation chemistry: From basics to applications in material and life sciences, Melanie Spotheim, EDP Sciences, 2008

5. Radiobiology for the Radiologist, Eric J. Hall, Amato J. Giaccia, Wolters Kluwer Health, 2010

W1. Student zna podstawowe założenia i modele teoretyczne dotyczące oddziaływania promieniowania jonizującego z materią na różnym poziomie organizacji materii. K_W05, K_W06

W2. Student posiada podstawową wiedzę o własnościach chemicznych cząsteczek wchodzących w skład struktury DNA. K_W02

W3. Student posiada wiedzę na temat modeli teoretycznych opisujących mechanizm oddziaływania promieniowania jonizującego na komórki i tkanki. K_W10

UMIEJĘTNOŚCI

U1 Student potrafi określić skutki napromieniowania organizmu dawką promieniowania jonizującego K_U01

U2. Student potrafi określić przyczyny wystąpienia ostrych zespołów popromiennych K_U09. K_U10

KOMPETENCJE SPOŁECZNE

K1 Student ma świadomość ciągłego rozwoju i poszerzania wiedzy na temat skutków oddziaływania promieniowania na organizmy żywe. K_K02

K2. Student jest gotów do inicjowania działań na rzecz interesu publicznego oraz oraz przekazywania społeczeństwu informacji na temat biologicznych skutków oddziaływania promieniowania jonizującego z materią K_K04