Techniki oswajania stresu

Znajomość podstawowych zagadnień z anatomii i fizjologii człowieka (zakres szkoły ponadpodstawowej

2.0 ECTS

Godziny kontaktowe (z udziałem nauczyciela akademickiego; 1 ECTS):

wykład: 15h

Godziny niekontaktowe (praca własna studenta; 1 ECTS):

Przygotowanie się studenta do zaliczenia 25h

Sposób weryfikacji efektów uczenia się na studiach pierwszego stopnia zatwierdzonych na podstawie Uchwały Senatu UMCS Nr…….

Zaliczenie na ocenę (W1-W4, U1-U3, K1-K3)

Student poznaje biologiczną rolę stresu. Uzyskuje informacje na temat faz reakcji stresowej oraz jej przebiegu. Poznaje rolę układu nerwowego i dokrewnego w reakcji stresowej. Zdobywa wiedzę o szkodliwym wpływie chronicznego stresu na funkcjonowanie organizmu. Zapoznaje się z psychologicznymi koncepcjami stresu, poznaje strategie radzenia sobie ze stresem.

W trakcie wykładów zostaną zaprezentowane następujące zagadnienia: Wprowadzenie do fizjologii stresu (homeostaza, stresory, eustres, dystres, stres krótkotrwały – ostry i przewlekły – chroniczny). Stres jako ogólnoustrojowa reakcja adaptacyjna. Budowa i funkcjonowanie układu nerwowego (budowa neuronu, podział układu nerwowego – ośrodkowy i obwodowy, elementy układu nerwowego uczestniczące w reakcji stresowej - układ limbiczny). Etapy reakcji stresowej. Stres jako reakcja neurohormonalna. Aktywacja somatycznego układu nerwowego (Układ sympatyczno-nadnerczowy – reakcja walki/ucieczki). Budowa i funkcjonowanie układu dokrewnego oraz oś podwzgórze -przysadka mózgowa - nadnercza (kortyzol, adrenalina i noradrenalina) Aktywacja układu krwionośnego pod wpływem stresu (przyspieszenie akcji serca, wzrost tętna i ciśnienia krwi, pojemność minutowa serca, skurcz ściany naczyń krwionośnych). Wpływ chronicznego stresu na układ odpornościowy (komórki układu odpornościowego, odporność wrodzona i nabyta, odpowiedź immunologiczna komórkowa i humoralna, dysregulacja układu odpornościowego, choroby autoimmunologiczne). Ujęcie stres w koncepcjach psychologicznych – stres jako bodziec czy reakcja? Psychologiczny model stresu w koncepcji Lazarusa i Folkman. Model Zachowania Zasobów Hobfolla. Strategie radzenia sobie ze stresem i ich klasyfikacja. Nowe formy radzenia sobie w ujęciu współczesnym. Regulacja emocji, wzbudzanie emocji pozytywnych. Właściwości podmiotu jako wyznaczniki procesu radzenia sobie – znaczenie temperamentu i osobowości. Właściwości sytuacji jako wyznaczniki procesu radzenia sobie – stresory i ich wpływ na radzenie sobie. Efektywność i koszty radzenia sobie ze stresem. Stres a zdrowie – negatywne skutki przewlekłego stresu. Korzyści ze stresu.

Literatura podstawowa:

1. Ganong W.F. Fizjologia. PZWL Warszawa 2007.

2. Piotr Thor (red.) Podstawy patofizjologii człowieka.

Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne Vesalius, Kraków 2009 3. Heszen I. Psychologia stresu. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2013

4. Łosiak W. Psychologia stresu. Wydawnictwo akademickie i Profesjonalne 2008

Literatura uzupełniająca:

1. Selye H. 1994. Stres życia. PZWL, Warszawa

2. Heitzman J. (2004). Stres-zjawisko fizjologiczne czy patologiczne?. Wszechświat,

105(01-03), 9-11.

3. Greenberg M. Mózg odporny na stres: zapanuj nad emocjonalna reakcją na stres wykorzystując naturalne właściwości mózgu. Dom Wydawniczy Rebis 2018

4. Beer P. Kuracja antystresowa: proste ćwiczenia i techniki, które pomagają skutecznie wyeliminować stres z twojego życia. Wydawnictwo Vital, 2019

Według uchwały Senatu UMCS Nr…….

Wiedza: Student posiada wiedzę na temat:

W1: roli układu nerwowego i hormonalnego w przebiegu reakcji stresowej; K_W01, K_W06,

W2: wpływu chronicznego stresu na funkcjonowanie organizmu człowieka; K_W14

W3: wpływu stresu na etipatogenezę i przebieg chorób somatycznych i zaburzeń psychicznych; K_W14

W4: mechanizmów radzenia sobie ze stresem; K_W06, K_W14

Umiejętności: Student:

U1: Rozpoznaje autonomiczne objawy stresu; K_U05, K_U17

U2: potrafi rozpoznawać własne emocje i kontrolować je w sytuacji stresowej; K_U02, K_U05, K_U17

U3: Rozumie potrzebę poszukiwania informacji na temat stresu i sposobów radzenia sobie ze stresem; K_U013, K_U18

Kompetencje społeczne: Student:

K1: wykazuje inicjatywę i samodzielność w działaniach oraz odczuwa potrzebę

uczenia się przez całe życie na temat fizjologii stresu; K_K02, K_K04

K2: ma nawyk korzystania z uznanych źródeł informacji naukowej na temat fizjologii stresu oraz posługiwania się zasadami krytycznego wnioskowania przy

rozstrzyganiu problemów praktycznych; K_K02

K3. ma nawyk dbania o swój dobrostan i zdrowie psychiczne.K_K02, K_K06